19 thg 3, 2015

- Thứ Năm, tháng 3 19, 2015 -    No comments

Có lần, vào giờ nghỉ trưa ở trường học, một anh bạn Đài Loan chia sẻ với tôi rằng, anh không hiểu sao phụ nữ Việt Nam lại mê mấy ông nông dân ở nước anh như vậy.

Canh bạc hôn nhân nguy hiểm của phụ nữ Việt Nam
Những dòng quảng cáo này tràn ngập ở các vùng thôn quê
Khi phong trào lấy chồng Đài Loan rộ lên ở quê tôi, tôi còn quá nhỏ để hiểu chuyện gì đang xảy ra, nhưng ánh mắt u sầu của những cô dâu (và đôi khi của cả cha mẹ cô dâu) - trong ngày được xem là vui nhất của đời người - đã ám ảnh tôi suốt một thời gian dài. Người ta đổ lỗi cho cái nghèo nên đành nhắm mắt đưa chân, đặt một canh bạc may rủi cho đời mình.

Những gì tốt đẹp thường được phô ra nên mỗi lần các cô gái lấy chồng ngoại về quê, làng xóm thường chứng kiến cảnh gia đình, họ hàng các cô được trang bị xe cộ đắt tiền, điện thoại đời mới, hoặc có khi cả một căn nhà mới xây khang trang... Những thứ hào nhoáng ấy càng làm cho nhiều người thèm muốn và thúc giục những cô gái độc thân tiếp bước theo. Mấy ai thấy được cảnh những cô dâu Việt bị vắt kiệt sức ở xứ người, nước mắt chan cơm, và những tháng ngày cô độc không ai san sẻ? Trong đó có rất nhiều trường hợp không có đủ tiền về thăm nhà, thậm chí không có cơ hội trở về nữa.

Một anh bạn tôi là luật sư ở Hàn Quốc thường gặp những trường hợp vợ Việt lấy chồng Hàn nhiều năm, sinh con và chu toàn nhiều thứ cho gia đình nhưng vợ chồng lục đục bởi chồng không chịu ký tên cho vợ nhập quốc tịch vì sợ sau đó vợ sẽ bỏ đi, như nhiều trường hợp đã xảy ra ở nước này. Những cuộc hôn nhân được quyết định chóng vánh không xuất phát từ tình yêu và mong muốn xây dựng gia đình thực sự, và những cô gái lấy chồng xuất phát từ sự toan tính trục lợi từ hôn nhân thường dẫn đến những kết thúc đầy bi kịch, cho một hoặc cả hai bên.

Không chỉ những cô gái xuất thân nghèo khó, ít học mới mong đổi đời nhờ chồng ngoại. Một số phụ huynh và học sinh ban đầu thường liên hệ với tôi để nhờ tư vấn du học, nhưng rất nhanh sau đó liền bày tỏ thẳng thừng liệu con gái họ có thể lấy chồng bản xứ để có cơ hội định cư nước ngoài hay không. Dù có cố giải thích visa sinh viên không dành cho những đối tượng có mục đích kết hôn để định cư, tôi biết khó mà lay chuyển ý định của họ. Tôi đã gặp không ít trường hợp các em gái đi du học nghĩ rằng cứ có bầu với người bản xứ thì sẽ được định cư. Mới đây, vị giám đốc quan hệ quốc tế một trường đại học danh tiếng ở Melbourne than thở với tôi rằng ông và các đồng nghiệp rất đau đầu vì học kỳ vừa rồi có đến vài chục du học sinh nữ vừa nhập học vài tháng đã vác bụng bầu đến xin nghỉ học. Tôi phải nhấn mạnh rằng đầu vào tuyển sinh của trường này thuộc hàng top Australia, vì vậy học lực của những du học sinh kia chắc chắn không phải thuộc loại làng nhàng. Nhưng họ đã không nhận rõ được rằng giá trị và tương lai của bản thân mình xứng đáng rất nhiều hơn thế.

Có lẽ tư tưởng sính ngoại đã ăn sâu vào lối suy nghĩ của nhiều người, nên hễ cứ nghe cái gì có liên quan đến “nước ngoài” là họ mặc nhiên cho rằng nó tốt hơn “trong nước”. Tôi không nghĩ vậy. Không phải cứ là đàn ông nước ngoài thì hay hơn đàn ông trong nước, và ngược lại. Ai cũng có quyền được mưu cầu hạnh phúc và ai cũng xứng đáng được sống một cuộc đời hạnh phúc. Nhưng tôi tin hạnh phúc không phải là một canh bạc rủi, may nhất là khi hôn nhân dựa trên những toan tính đổi đời.

HUỲNH THỊ NGỌC HÂN (VNEXPRESS)

12 thg 3, 2015

- Thứ Năm, tháng 3 12, 2015 -    No comments

Bản chất của tâm lý đám đông là gì là điều mà các nhà khoa học, tâm lý học còn nghiên cứu nhiều. Nhưng ở một đất nước mà người ta có thói quen “nghĩ bụng” thì hành xử theo tâm lý đám đông không có gì lạ. Nghĩ bằng đầu, bằng trí óc chứ có ai “nghĩ bụng” đâu.

1. Ngành giáo dục một phen rúng động với clip các em học sinh lớp 7 đánh một bạn cùng lớp. Dù xã hội ta chẳng lạ gì với những clip bạo lực học đường nhưng vẫn rúng động bởi mức độ tàn bạo của nó. Những đứa trẻ 12 tuổi như những con thú man rợ đang xông vào cắn xé một đồng loại không được ai bảo vệ.

Nhưng điều đáng lo hơn là nó diễn ra khi có nhiều học sinh khác qua lại trong lớp hoặc ở ngoài cửa sổ. Nó diễn ra trước sự im lặng đáng sợ của các em. Các em đứng xem nhưng không ai lên tiếng can ngăn.

Tôi không nghĩ các em vô cảm, nhưng chắc hẳn khi đó tâm lý sợ hãi của các em ngự trị. Trong xã hội nào cũng thế, cái ác không phải là số nhiều. Nhưng nó sẽ được nhân lên nếu như lòng dũng cảm đi vắng và tâm lý sợ hãi lên ngôi. Đáng tiếc, tâm lý sợ hãi này lại là của đám đông.

2. Tâm lý của đám đông còn phổ biến hơn với hàng loạt lễ hội mở ra dày đặc trong một thời gian ngắn, tổ chức ngày càng hoành tráng làm sống lại tâm lý “Tháng Giêng là tháng ăn chơi”.

Nhiều lễ hội đã không còn giữ đúng lễ nghĩa đã được lưu truyền hay ghi chép trong sử sách và hẳn nhiên như thế nó không đủ tầm để đáp ứng nhu cầu tâm linh của xã hội mà có lẽ nó đáp ứng điều khác: tâm lý đám đông.

Những lễ hội có các hành vi chém giết động vật, tranh cướp “lộc thánh”… nếu trước đây mang tính biểu trưng văn hóa thì nay lại mang tính thực dụng. Việc nhúng tiền vào máu động vật bị giết hay rải tiền lẻ ở đền, chùa để cầu may, đốt tiền vàng mã, nhét tiền “hối lộ” vào tay tượng Phật… Phần đông dù chẳng biết đúng sai thế nào, thấy đám đông làm nên lờ mờ rằng đó là điều cần thiết mình cũng phải làm theo. Đáng tiếc, tâm lý vụ lợi này lại cũng của đám đông.

3. Nhưng trong xã hội hiện nay, người ta dựa nhiều vào tâm lý đám đông, có lẽ khi tham gia giao thông là biểu hiện rõ nhất. Cứ nhìn đám đông ùn ứ trên đường sẽ thấy suy nghĩ “mình phóng lên trước, thằng kia chắc không dám lên”. Và khi hai người có tâm lý  giống nhau, hoặc tắc đường, hoặc tai nạn sẽ xảy đến.

Không ở đâu như ở ta, tại nhiều ngã tư, việc dừng xe trước đèn đỏ lại là việc nguy hiểm nếu không có bóng dáng cảnh sát. Khi đó, hoặc ăn chửi, hoặc bị tông xe từ phía sau. Còn giảm tốc trước đèn vàng và dừng lại ở những giây đầu tiên của đèn đỏ lại là một việc làm cực kỳ nguy hiểm. Bản thân tôi mỗi lần quyết định làm điều đó cũng phải ngoái đầu ra sau để chắc chắn rằng không có xe to, nhất là xe buýt trên đà lao tới, mới dám dừng xe theo… luật.

Nhiều người mang tâm lý rằng nếu mình là người đầu tiên “tiếp cận” với đèn đỏ ở ngã tư có thể dính hậu quả. Vì thế cố tăng ga và những người sau sẽ cùng mình vượt lên và đều êm thấm và tâm lý này đã chiến thắng.

Không làm theo lời sai vặt, nữ sinh Trà Vinh bị lớp trưởng cho là "láo" rồi gọi 7 bạn đánh ngay tại lớp.



9 thg 3, 2015

- Thứ Hai, tháng 3 09, 2015 -    No comments

Cái sảy nảy cái ung, nếu không cẩn thận, hệ quả của các lễ hội không chỉ dừng lại ở sự nhốn nháo mà còn có nguy cơ đẩy dân tộc đến chỗ yếu đuối, tự ti và bạc nhược.

Thất bại khi một dân tộc phải dựa dẫm thánh thần mà đi
Thay vì tiết kiệm, chăm chỉ lao động, nâng cao năng suất, sáng tạo thì tất cả gửi vào nhang khói, đồ mã, tiền tiến cúng và những lời cầu khấn ngây ngô.
Ngày tế, lễ với công dân nhiều quốc gia có văn hóa gần gũi với chúng ta như Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore… diễn ra thật thanh bình và giản dị. Vào lúc giao thừa, người Đài Loan, Nhật Bản cùng nhau quây quần trong nhà. Sáng sớm, họ tới chùa đánh chuông, cầu mong sự tốt đẹp cho đất nước và người thân. Mọi sự diễn ra thật bình dị, ấm áp và sang trọng. Họ tin vào những gì họ có và tin vào ngày mai, cho dù Nhật là quốc gia nằm ở chỗ vỏ Trái đất yếu nhất, chịu rủi ro cao nhất nhưng phong thái của họ toát lên một vẻ ung dung tự tại.

Lễ hội là tấm gương phản chiếu thái độ sống của một dân tộc. Cứ đến ngày tết và các lễ sau tết, ngày thi cử thì cả đất nước ta sôi lên sùng sục. Mọi người đổ đến chùa chiền, miếu mạo để cầu xin sự phù hộ của thánh thần. Có rất nhiều người đi hàng chục ngôi chùa, rủ nhau trở thành hội đi chùa, tạo ra một mùa hành hương. Trong số đó có không ít quan chức nhà nước đi miếu, chùa bằng xe biển số xanh, nhất là các bà vợ của họ. Họ dâng sớ cầu xin đủ thứ trên đời, nào cầu an, cầu lộc, cầu tài, cầu tình, cầu duyên, cầu tự và cả những thứ “độc địa” khác nữa. Hàng triệu con người bỏ thời gian đi tới những nơi được coi là linh thiêng với thái độ hối hả, lo lắng, sợ sệt, tự ti chen lẫn khoe mẽ. Nhiều tỉ đồng tan thành mây khói nuôi dưỡng cho niềm tin mơ hồ nhưng rất mãnh liệt. Lễ hội ở các nơi trên thế giới có thể đông nhưng bát nháo như ở ta thì cực hiếm. Chúng đan xen rất nhiều thái cực và nhiều tâm thế. Ngoài ái, ố, hỉ, nộ ra thì còn biết bao nhiêu chuyện bi hài khác diễn ra trong lễ hội. Người hoan hỉ khi cướp được lộc thánh, người đau khổ vì cầu chưa xong đã mất tài sản, kể cả mất mạng. Giá như mọi người biết rằng “lộc thánh” như miếng vải có ấn triện đỏ đỏ, hoa tre là bùi nhùi ở đầu thanh tre, tiền của chúa là những miếng giấy bản được in mệnh giá thủ công,… nào đâu phải của “thánh”, của “chúa” mà chỉ là do một ai đó người trần mắt thịt tạo ra. Rất có thể trong số họ chả thiếu người bất hảo đã hà hơi thêu dệt nên ảo ảnh, được những người có thế lực tiếp tay đẩy lên thành thứ “thiêng”.

Hối hả, giành giật, chen chúc, xô xát, chặt chém, lừa lọc, chửi bới, hối hận, cay cú, máu me,… là trạng thái tâm thần của lễ hội chúng ta. Từ “phụ mẫu của dân” đến tất cả con dân của một đất nước phải vin vào thánh thần mà đi tới tương lai thì quả thật đất nước đang có vấn đề, vượt ra khỏi tâm linh trong sáng mà chuyển sang một trạng thái cực đoan khác. Không thể kéo dài tình trạng này được nữa, những người có trách nhiệm cần phải có nhận thức đúng, phải có thái độ đúng và hành xử đúng.

Bác Hồ nói một quốc gia dốt là một quốc gia yếu, mà u mê là một biểu hiện của dốt nát. Một dân tộc dựa dẫm thánh thần không thể nào là một dân tộc mạnh khỏe.

3 thg 3, 2015

- Thứ Ba, tháng 3 03, 2015 -    No comments

Người dân mong muốn được bảo vệ, mong muốn “xử lý nghiêm những hành vi tham nhũng” để đất nước giàu mạnh, để đảm bảo sự công bằng, để kẻ xấu bị trừng trị là đủ mà thậm chí không cần khen hay thưởng. Khi người ngay sợ kẻ gian là một xã hội bất thường!

Người ngay sợ kẻ gian: Một xã hội bất thường
Trong văn bản vừa gửi các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND đề nghị tiến hành đánh giá, tổng hợp báo cáo việc thực hiện các quy định pháp luật về bảo vệ người tố cáo vừa qua, Thanh tra Chính phủ đặt câu hỏi: “Có cần phải xây dựng quy định riêng về bảo vệ người tố cáo tham nhũng hay áp dụng chung các quy định hiện hành về bảo vệ người tố cáo?”.

Đây là đề xuất bắt nguồn từ một thực tế, đó là người tố cáo tham nhũng chưa được bảo vệ, thậm chí bị đe dọa trả thù và số lượng đơn thư tố cáo tham nhũng đang suy giảm.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu các cơ quan, đơn vị phải thống kê thông tin về số vụ việc người tố cáo bị trả thù, đe dọa trả thù; số người tố cáo đã bị trả thù; số người bị xử lý bằng các biện pháp hành chính do trả thù, đe dọa trả thù người tố cáo; số người bị xử lý hình sự do trả thù, đe dọa trả thù người tố cáo…

Trước đó ngày 12/12/2014, tại buổi tọa đàm nhân Ngày Quốc tế phòng, chống tham nhũng do Tổ chức Minh bạch quốc tế (TI) và Thanh tra Chính phủ phối hợp tổ chức, đại diện TI đã công bố một nghiên cứu cho thấy chỉ có khoảng 1/3 người dân sẵn sàng tố cáo tham nhũng.

Theo đại diện TI, đây là tỷ lệ khá thấp so với các nước trong khu vực mà một trong những nguyên nhân do các quy định về việc bảo vệ người tố cáo ở Việt Nam còn chung chung, khó thực hiện. Trong khi đó, người dân còn e ngại hoặc sợ bị trả thù.

Cách đây 2 năm (9/2013), tại phiên thảo luận về công tác phòng chống tham nhũng của UB Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã phải thốt lên đầy chua chát: “Người dân nào mà không muốn đấu tranh phòng, chống tham nhũng, hay vấn đề là người ta chán rồi? Người ta đấu tranh mãi, góp ý mãi, đưa lên báo mãi nhưng không có tác dụng gì…”.

Người dân chán là có lý khi những đơn thư tố cáo gửi đi luôn rơi vào sự biệt vô tăm tích, không nhận được dù chỉ là dòng hồi âm tối thiểu.
Người dân chán khi những vụ án trật tự xã hội càng điều tra thì đối tượng liên quan càng nhiều, sự việc càng to ra trong khi đó với vụ án tham nhũng thì ngược lại, càng làm thì càng thu hẹp, vụ việc càng “teo” lại như lời phát biểu của một đại biểu Quốc hội.
Thế nhưng người dân còn lo sợ khi có những lá đơn gửi đi tố cáo lại quay về với chính người bị tố cáo để rồi người tố cáo nơm nớp sống trong tâm trạng sợ bị trả thù của người có quyền, có chức.

Người dân thì vốn thân cô, thế cô thường ở thế yếu trừ sức mạnh của sự thật.

Còn những kẻ tham nhũng thì luôn mưu mô, xảo trá và có nhiều mối quan hệ quyền lực.

Đã không ít vụ việc người tố cáo tiêu cực bị thua thiệt, bị trả thù và nếu có được khen thưởng thì cũng đầy “chiếu lệ” như đối với vụ việc sai phạm ở bệnh viện Hoài Đức trước đây.

Thật chua chát khi với thành tích phát hiện “rúng động cả nước”, chị Hoàng Thị Nguyệt đã được thưởng… 320 ngàn đồng trong buổi lễ “sơ sài, đạm bạc”, buồn tẻ, hình thức kéo dài 30 phút khiến dư luận cho là "xúc phạm người tố cáo tiêu cực".

Trở lại nội dung trên, để người dân thực sự chủ động hơn, tham gia tích cực vào nỗ lực phòng, chống tham nhũng của cả hệ thống chính trị, thời gian tới Thanh tra Chính phủ sẽ có các giải pháp để tăng cường cơ chế bảo vệ người tố cáo, khen thưởng xứng đáng người có thành tích trong việc tố cáo tham nhũng đồng thời xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng.

Vâng, thưa Tổng Thanh tra Chính phủ, người dân mong muốn được bảo vệ, mong muốn “xử lý nghiêm những hành vi tham nhũng” để đất nước giàu mạnh, để đảm bảo sự công bằng, để kẻ xấu bị trừng trị là đủ mà thậm chí không cần khen hay thưởng.

Còn ngược lại, khi việc tố cáo các hành vi tham nhũng không được xem xét, lại đùn đẩy kính chuyển và không được xử lý nghiêm thì dù có thưởng cao đến bao nhiêu và cam kết bảo vệ như thế nào cũng khó được người dân ủng hộ.

Xin đừng để “người ta chán rồi” như phát biểu của Chủ tịch Quốc hội bởi theo lời của nhà bác học Lê Quý Đôn từng cảnh báo về nguy cơ mất nước. Đó là: “Trẻ không kính già, trò không trọng thầy, binh kêu tướng thoái, tham nhũng tràn lan, sĩ phu ngoảnh mặt”.

Một xã hội mà người ngay sợ kẻ gian là một xã hội bất thường!

Theo DÂN TRÍ

3 thg 2, 2015

- Thứ Ba, tháng 2 03, 2015 -    No comments

Cô bạn Lisa, một người New York đến Việt Nam làm việc, gần đây than phiền rằng cô rất ngạc nhiên khi ở Việt Nam người ta có thể hút thuốc tại bất kỳ đâu họ muốn.

Việt Nam - xứ sở thiên đường của khói thuốc
Họ đang làm một việc ảnh hưởng đến sức khỏe của người khác, nhưng hình như họ chẳng có chút áy náy nào”.

Sau khi nghe ý kiến của Lisa, tôi mày mò tìm hiểu thì được biết ở New York, luật cấm thuốc lá nơi công cộng được thực thi rất nghiêm ngặt, đặc biệt là ở công viên và bãi biển, cũng như các khu vực dành cho người đi bộ. Luật cũng đã cấm hút thuốc tại các không gian trong nhà như quán bar, nhà hàng từ khoảng 13 năm về trước. Những đạo luật ấy không chỉ nhằm giảm bớt tình trạng hút thuốc, mà quan trọng hơn, để bảo vệ những người không hút thuốc.

Thảo nào mà cô bạn của tôi bức xúc đến vậy. Bản thân tôi, một người không hút thuốc, sống trong môi trường chấp nhận khói thuốc một cách hiển nhiên như hiện nay còn cảm thấy phiền lòng, nữa là một người đến từ nơi cấm khói thuốc nghiêm ngặt như Lisa.

Một lần đi ăn cỗ, tôi để ý thấy một nhóm đàn ông rủ nhau hút thuốc trong nhà, dù ngay cạnh đó có một phụ nữ mang bầu. Tôi rất ái ngại cho chị và thực lòng muốn lên tiếng - ít nhất là đề nghị những người đàn ông ấy ra ngoài, nhưng lại không dám. Tôi là người trẻ nhất trong bữa cỗ hôm đó, và tôi ngờ rằng nếu mình lên tiếng thì có thể sẽ bị chỉ trích thiếu lễ độ. Hơn nữa, bản thân người mang bầu lại chẳng hề tỏ ra khó chịu, có thể vì chị không biết rõ tác hại của khói thuốc.

Một lần khác, tôi nhìn thấy trên Facebook tấm ảnh chụp chồng của bạn tôi cùng cậu con trai nhỏ đáng yêu trên cầu thang nhà họ. Tấm ảnh rất đẹp và tôi suýt nữa đã bấm “like” nếu như không nhìn thấy trên tay anh chồng một điếu thuốc đang bốc khói.

Có thể nhiều người cho rằng tôi nghiêm trọng hóa vấn đề, nhưng vấn đề này đúng là… rất nghiêm trọng. Theo ước tính của Tổ chức Sức khỏe Thế giới (WHO), hằng năm có hơn 600.000 người chết do khói thuốc lá thải ra từ người khác, gần 6 triệu người chết vì hút thuốc. Đó là chưa kể đến những ảnh hưởng âm thầm của khói thuốc mà người ta chưa đo đếm được.

Ở Việt Nam, tình hình này đang ở mức báo động khi 47,4% nam giới hút thuốc, trong khi với phụ nữ tỷ lệ này là 1,5% (cũng theo số liệu của WHO). Như vậy, có rất nhiều phụ nữ, như tôi, đang phải chịu đựng khói thuốc từ người khác một cách không mong muốn. Chính phủ đã có một đạo luật ban hành năm 2012 trong đó cấm hút thuốc trong môi trường công sở, cơ sở y tế, giáo dục, nhà ga, sân bay và các khu vực công cộng trong nhà. Điều 13 của đạo luật này quy định rõ, người hút thuốc lá không được hút trong nhà khi có trẻ em, phụ nữ mang thai, người bệnh, và người cao tuổi, đồng thời phải giữ vệ sinh chung bằng cách bỏ tàn, mẩu thuốc đúng nơi quy định.

Thế nhưng, tôi nhận thấy nhiều người không biết và không quan tâm đến những luật lệ trên. Bằng chứng là họ vẫn hút thuốc trong nhà có trẻ nhỏ, một số thậm chí vừa lái xe, vừa hút và ném tàn thuốc ra đường khi “xong việc”.

Tôi không dám kêu gọi những người hút thuốc lá cai nghiện, vì tôi biết để từ bỏ một thói quen là điều rất khó khăn. Hơn nữa, tôi nghĩ rằng mình phải cố gắng tôn trọng lựa chọn của người khác, ngay cả khi lựa chọn đó có hại với họ. Nhưng tôi rất mong những người hút thuốc, trước khi châm lửa, cũng tôn trọng cảm giác của người khác để tìm một nơi phù hợp, thay vì hút ở mọi lúc, mọi nơi.

Mới đây, tôi nhìn thấy tấm biển: “Không hút thuốc ở trong quán, quý khách có nhu cầu vui lòng ra ban công” khi đến một quán cà phê trên đường Hàng Vôi. Tôi bất chợt thấy vui, dù biết rằng, ở Hà Nội, không phải quán cà phê nào cũng có quy định này. Nhưng tôi nghĩ, hy vọng về sự thay đổi một thói quen khó bỏ, có thể bắt đầu từ một hành động thiết thực như thế.

MINH THI (VNEXPRESS)

2 thg 2, 2015

- Thứ Hai, tháng 2 02, 2015 -    No comments

Trên cương vị người lãnh đạo tối cao của dân tộc Đại Việt, vua Trần Duệ Tông luôn chứng tỏ mình là một con người có cá tính và đầy quyết đoán. Trớ trêu thay, chính điều này đã đem lại cho ông một kết cục bi thảm.

 Thảm kịch của vị vua duy nhất chết trận trong sử Việt
Vua Trần Duệ Tông (1336 – 1377), tên thật là Trần Kính, là con thứ mười một của vua Trần Minh Tông. Ông lên ngôi năm 37 tuổi, trở thành vị vua thứ 9 của nhà Trần.

Dù chỉ ở ngôi 4 năm, thời gian trị vì vua Trần Duệ Tông đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc về tài năng, sự trong sạch, thanh liêm của đội ngũ quan lại và lòng quả cảm, ý thức tự lập, tự cường và thuần phong mỹ tục của dân tộc Đại Việt.

Sau khi lên ngôi, vua Trần Dụê Tông chủ trương chọn người thực tài phục vụ quốc gia, không coi đề cao yếu tố tôn thất. Những nho sĩ thời đó như Trạng nguyên Đào Sư Tích, Bảng nhãn Lê Hiến Phủ, Thám hoa Trần Đình Thám… đều xuất thân từ bình dân và rất được coi trọng.

Để đối phó với sự quấy rối từ quốc gia lân bang, quân đội dưới thời vua Trần Duệ Tông được tổ chức chặt chẽ. Đặc biệt, ý thức dân tộc ở thời kỳ này rất được chú trọng. Vua hạ lệnh cho quân dân không được mặc áo kiểu người phương Bắc và bắt chước tiếng nói của các nước Chiêm – Lào. Bên cạnh đó, ông còn quy định cụ thể về mẫu mã các loại thuyền, xe, kiệu, tán, nghi, trượng và y phục…

Trên cương vị người lãnh đạo tối cao của dân tộc Đại Việt, vua Trần Duệ Tông luôn chứng tỏ mình là một con người có cá tính và đầy quyết đoán. Trớ trêu thay, chính điều này đã đem lại cho ông một kết cục bi thảm.

Nǎm 1376, quân Chiêm Thành đánh vào vùng Hoá Châu (Nghệ An). Thấy người Chiêm luôn xâm phạm bờ cõi Đại Việt, vua Duệ Tông quyết định trực tiếp cầm quân đi trừng phạt.

Sau khi đánh dẹp nhiều đồn lũy của đối phương, đầu năm 1377 quân Trần vây thành Đồ Bàn - kinh đô vua Chiêm. Thấy khó chống, quân Chiêm bèn lập mưu cho người trá hàng nói Chế Bồng Nga đã bỏ trốn và chấp nhận mất thành.

Vua Duệ Tông trúng kế, ra lệnh tiến quân vào thành. Khi quân Đại Việt đến chân thành thì quân Chiêm từ 4 phía đổ ra đánh. Đại quân của vua Duệ Tông vỡ trận, bản thân vua bị giết chết khi chiến đấu trong tuyệt vọng.
Về trận đánh ở thành Đồ Bàn, sách Đại Việt sử kí toàn thư ghi lại như sau:

“Mùa xuân, tháng Giêng, ngày 23, đại quân tiến đến cửa Thị Nại của Chiêm Thành, sau lên đến Thạch Kiều, đóng lại ở động Ỷ Mang. Chế Bồng Nga cho dựng trại phía ngoài thành Đồ Bàn, sai viên quan nhỏ là Mục Bà Ma đến trá hàng, nói dối là Bồng Nga đã chạy trốn, nay thành trống không. Vậy nên tiến quân gấp, chớ bỏ lỡ cơ may.

Ngày 24, Vua mặc áo đen, cưỡi ngựa đen pha sắc trắng, sai Ngự Câu Vương Húc mặc áo trắng, cưỡi ngựa trắng, kíp truyền lệnh tiến quân. Đại tướng Đỗ Lễ thấy vậy can rằng:

Nó hàng là bởi trước muốn bảo toàn đất nước. Quan quân đi vào sâu để đánh phá thành là việc bất đắc dĩ, vậy xin hãy sai một biện sĩ mang thư đến hỏi tội, cốt xem hư thực ra sao, ấy cũng như kế của Hàn Tín phá nước Yên thuở xưa, không phải khó nhọc mà vẫn thành công vậy. Cổ nhân nói lòng giặc khó lường, thần xin bệ hạ hãy xét kĩ lại.

Vua nói:

- Ta mặc giáp cứng, tay mang gươm sắc, dãi gió dầm mưa, lội sông trèo núi để vào sâu trong đất giặc, không ai dám đương đầu, thế là cơ trời giúp ta đó. Huống chi, nay chúa giặc nghe tin đã chạy trốn, không còn lòng dạ kháng cự. Cổ nhân nói, dùng binh cốt ở thần tốc, nay nếu dừng lại không tiến, thì đúng là trời cho mà không lấy, giặc lập cơ mưu khác thì hối sao kịp. Ngươi chính là hạng đàn bà.

Nói rồi lấy áo đàn bà cho Lễ mặc. Quân lính bèn nối gót nhau mà đi như xâu cá, cánh trước cánh sau cách biệt, giặc thừa cơ xông ra đánh chặn. Giờ Tị quan quân tan vỡ. Vua bị hãm trong trận mà chết, bọn Đại tướng Đỗ Lễ, Nguyễn Nạp Hòa, Hành khiển Phạm Huyền Linh đều chết cả".
Cái chết giữa thành Đồ Bàn khiến vua Trần Duệ Tông trở thành vị vua duy nhất trong lịch sử Việt Nam bị giết chết trên chiến trường.

Các nhà sử học sau này đã có nhiều nhiều phán xét trái ngược nhau về cái chết của vua Trần Duệ Tông. Có ý kiến cho rằng ông đáng chê trách vì sự hiếu thắng và chủ quan khinh địch dẫn đến hậu quả thảm khốc cho quân đội Đại Việt. Nhưng cũng có người khẳng định Duệ Tông phải được kính trọng vì bản lĩnh, khí phách và cái chết cho lý tưởng chấn hưng dân tộc.

Có một điều không thể phủ nhận, cái chết của vua Duệ Tông là một bước ngoặt lịch sử lớn đối với nhà Trần, và thậm chí là cả tiến trình lịch sử của dân tộc.

Sau cái chết của ông, những người kế vị đều tỏ ra nhu nhược, triều đình ngày càng hỗn loạn. Vua anh Nghệ Tông vốn hoàn toàn dựa vào ông, nay phải dựa vào Lê Quý Ly (Hồ Quý Ly), kẻ quyền thần nắm quyền thao túng triều chính và sau này này đã làm sụp đổ hoàn toàn cơ nghiệp nhà Trần.

Không còn một người cứng rắn như Trần Duệ Tông, quân Chiêm Thành được thể ngày càng lấn tới, trở thành một mối họa cho Đại Việt. Vua Trần Nghệ Tông tỏ ra bất lực hoàn toàn, sau này hễ vua Chế Bồng Nga tiến đánh lên phía Bắc là chỉ biết cùng Lê Quý Ly bỏ thành tháo chạy.

Theo KIẾN THỨC
- Thứ Hai, tháng 2 02, 2015 -    No comments

Những người có tính khí nóng nảy thì được ví là “dữ như cọp”. Tuy nhiên, cọp cũng có nhiều loại, cọp hoang dã và cọp đã thuần dưỡng. Vấn đề là làm sao cho tính khí trong mỗi con người chúng ta được điều tiết hợp lý, bằng cách hạn chế phần “cọp hoang dã” và tích cực phát huy phần “cọp đã thuần dưỡng”...

Làm sao để chuyển hóa tính khí nóng nảy?
Theo Từ điển Tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học Việt Nam), tính khí là chỉ tính tình và khí chất của con người, chẳng hạn như tính khí nóng nảy, tính khí thất thường, không ổn định… Những người có tính khí nóng nảy thì được ví là “dữ như cọp”. Người xưa có câu “No mất ngon, giận mất khôn”, cho nên ai cũng hiểu rằng tính tình nóng nảy là một hạn chế, một khiếm khuyết, yếu kém cần sớm khắc phục, nhất là đối với những người đang ở cương vị lãnh đạo, đang làm sếp của thiên hạ.

Theo các nhà nghiên cứu Tâm lý-Giáo dục học, khi xã hội càng phát triển thì hiện tượng stress càng gia tăng. Căng thẳng do áp lực từ công việc, do đầu óc bị chi phối, phân tán bởi nhiều điều phải suy nghĩ, do bị cú sốc nào đó và còn muôn vàn lý do khác nữa. Để góp phần giải quyết stress là sự xuất hiện đồng thời các giải pháp chữa trị theo Đông y, Tây y, các phương pháp tu dưỡng, luyện tập thể dục-thể thao.

Suy cho cùng, bản tính nóng nảy (nóng trong người) xem ra rất khó khắc phục trong một sớm một chiều, mà đòi hỏi phải có sự kiên trì luyện tập, bền gan vững chí, quyết tâm thay đổi tính nết, và đặc biệt là phải “uống thuốc đúng liều” trong một thời gian dài, thậm chí là suốt cả cuộc đời.

Trong quan hệ ngoại giao hay ứng xử với người khác, nhất là đối với cấp trên, nếu chúng ta tỏ ra tức giận hay nóng nảy một chút là hỏng việc ngay, thế nên phải kiên trì tu hạnh nhẫn nhục để đạt sự an vui cho cả đôi bề: “Người kia nóng giận nói ồn ào/ Chẳng lẽ ta đây cũng thế sao/ Họ đã cộc cằn thêm ta nữa/ Thành ra ta-họ giống như nhau”. Trong công việc, tính khí nóng nảy thường phải chuốc lấy thất bại, nào là không được hài lòng lãnh đạo, không được cân nhắc ở vị trí cao hơn (mặc dù có thực lực), thậm chí còn có nguy cơ mất việc, bị sa thải, thế là bao công sức bồi đắp, xây dựng bấy lâu nay đã tan thành mây khói chỉ trong một phút nóng nảy, cãi cự mà thôi. Đúng là “kiếm củi ba năm, thiêu củi một giờ”.

Tôi có đồng nghiệp thâm niên công tác gần 20 năm, tính tình bộc trực, tâm sự: Vẫn biết là “mật ngọt chết ruồi” nhưng không hiểu sao tôi “ngọt” không được, không biết tâng bốc lãnh đạo đúng cách, đúng chỗ nên mãi mãi tôi vẫn là hạ cấp hạng bét, năm nào cũng đứng cuối sổ về danh hiệu thi đua. Tôi ngắt lời: Nóng trong người là do uống rượu bia nhiều đấy! Anh ta cật lực chống chế: Uống ít thì không tài nào ngoại giao được, bị người ta cho là không nhiệt tình, là thiếu thiện chí, từ đó mà công việc không được giải quyết một cách trôi chảy, êm ru như mình mong muốn.

Lâu nay, vấn đề ngoại giao công sở nó không còn diễn ra ở công sở nữa mà diễn ra ở các quán nhậu, các nhà hàng, khách sạn… Người ta cho rằng, đó là địa chỉ lý tưởng để góp phần thúc đẩy các cuộc ngoại giao song phương hoặc đa phương “thành công tốt đẹp”. Trong quá trình ngoại giao ấy, nếu tính khí nóng nảy sẽ dẫn đến “Thôi rồi chú ơi!”.

Trở lại vấn đề tính khí, phải chăng những người tính khí nóng nảy là những người thật thà (vì họ phản ánh đúng sự thật, đúng bản chất vấn đề) mà người thật thà thì thường bị thiệt thòi nhiều mặt. Thế nên, những người có tính khí nóng nảy phải biết tự kiềm chế bản thân trong mọi hoàn cảnh, mọi tình huống, đừng để mang biệt danh “dữ như cọp” đi đâu cũng bị người ta né tránh, từ đó mà ít bạn, cuộc sống trở nên cô đơn, buồn tẻ. Tuy nhiên, cọp cũng có nhiều loại, cọp hoang dã và cọp đã thuần dưỡng. Vấn đề là làm sao cho tính khí trong mỗi con người chúng ta được điều tiết hợp lý, bằng cách hạn chế phần “cọp hoang dã” và tích cực phát huy phần “cọp đã thuần dưỡng” để cuộc sống càng thêm tiếng cười và niềm vui.

Vẫn biết, “Giang sơn dị cải, bản tính nan di” (Sông núi dễ đổi, bản tính khó thay), nhưng với ý chí và nghị lực phi thường, nhất định phần tính khí nóng nảy trong mỗi chúng ta sẽ được hạn chế, chuyển hóa tính tình thành đằm thắm, nhẹ nhàng để sống an hòa, vui vẻ.
 
Theo GIÁC NGỘ ONLINE

14 thg 1, 2015

- Thứ Tư, tháng 1 14, 2015 -    No comments
Người Việt thường vận dụng trí tuệ của mình vào trong những hành vi ứng xử tạo nên những tiểu xảo trong cuộc sống, trong giao tiếp. Chính sự lanh lẹ, tinh ranh, tiểu tiết trong ứng xử tác động ngay trực tiếp tới người khác đã làm nổi bật cái gọi là "thông minh" của người Việt.
Người Việt thông minh hay khôn lỏi?
Xưa nay, người ta thường dùng khái niệm "văn hóa tiểu nông" để chỉ thứ văn hóa sản sinh bởi một xã hội sản xuất nông nghiệp, mạnh mún, mang tính tự cung tự cấp, ít tính liên kết và sản xuất chuyên sâu với trình độ phân công lao động thấp. Sản phầm của nền sản xuất tiểu nông ít được thị trường hóa. Văn hóa tiểu nông khiến con người luôn ở thế thủ, chỉ lo cho lợi ích bản thân và trước mắt, ít dám nghĩ chuyện lâu dài, và cũng ít có khả năng nghĩ chuyện lâu dài. Nền sản xuất tiểu nông luôn lặp lại và duy trì những quy trình có sẵn đã hạn chế tư duy tìm tòi khám phá của con người.

Thông minh hay tinh ranh tiểu tiết?

"Sự thông minh" của người Việt Nam tưởng chừng chẳng có liên quan gì tới thứ văn hóa tiểu nông. Văn hóa tiểu nông tưởng như vô hại đối với tính thông minh hay không thông minh của người Việt. Nhưng ở đây, bằng những nghiên cứu phân tích xã hội học, người ta đã lột tả rất rõ sợi dây liên kết này.

Hiện nay, có nhiều ý kiến khác nhau về sự thông minh của người Việt. Và có nhiều ý kiến đánh giá rằng: Người Việt thông minh với nghĩa so sánh tương đối với các chủng tộc trên thế giới.

Chúng ta luôn thừa nhận câu cửa miệng "người Việt thông minh". Nhưng dường như chưa mấy ai đặt phạm trù thông minh của người Việt trong bối cảnh nền văn hóa, tâm lý và tập quán của cộng đồng xã hội người Việt, nên nhận diện về "sự thông minh ấy" còn phiến diện và không mang tính thuyết phục. Người Việt thông minh là vậy, thế tại sao ít có viễn kiến, ít có phát minh sáng chế, ít có nhà tư tưởng mang tầm cỡ nhân loại... Tại sao và tại sao?

Người Việt có thông minh không? Khách quan mà nói, giống người Việt không đến nỗi ngu độn (!). Có rất nhiều học sinh Việt Nam rất giỏi tại các trường danh tiếng thế giới. Những cuộc thi quốc tế về toán, lý hóa... thường đoạt giải cao. Nhưng để kết luận là thông minh (thông minh hơn so với các chủng tộc khác) thì phải so sánh. Hãy so sánh trí thông minh của người Việt với người Nhật, người Hàn, người Trung Quốc, người Ấn Độ, người Trung Đông, người Do Thái, người châu Âu, số người chiếm tới 80% dân số thế giới.

Nếu nói "người Việt thông minh" có nghĩa trí tuệ người Việt là thượng đỉnh trong số 80% dân số địa cầu. Không, chẳng đời nào lại như vậy! Các nhà bác học lớn, những nhà tư tưởng vĩ đại đóng góp cho văn minh loài người mà người Việt ta là nhóm người đang được hưởng thụ đại đa số cũng chỉ nằm trong những giống người kể trên. Làm phép so sánh như thế, ai cũng tin rằng người Việt chẳng thể hơn ai về trí tuệ trên trái đất này.

Vấn đề nằm ở đâu? Vấn đề là nằm ở chỗ, người Việt thường vận dụng trí tuệ của mình vào trong những hành vi ứng xử tạo nên những tiểu xảo trong cuộc sống, trong giao tiếp. Chính sự lanh lẹ, tinh ranh, tiểu tiết trong ứng xử tác động ngay trực tiếp tới người khác đã làm nổi bật cái gọi là "thông minh" của người Việt. Sự tinh ranh, tiểu tiết trong ứng xử cuộc sống cũng là căn nguyên chính tạo nên những thói hư tật xấu như thói hay ganh ghét, đố kỵ, trở thành một trong những đặc trưng tính cách của người Việt "một anh làm thì tốt, ba anh cùng làm thì hỏng việc".

Ví von khác: Người Việt rất giỏi về các môn "chọc gậy bánh xe", "qua cầu rút ván", "gắp lửa bỏ tay người", "ném đá giấu tay"... Tiểu xảo trong giao thiệp dễ để lại ấn tượng trong lòng người khác một cách vừa bất ngờ, vừa gây kích thích, vừa thú vị và có cả nể sợ. Chỉ thế thôi, tính chất thông minh đã được gắn với người Việt.

Người Đức nghĩ ra Mercedes và sản sinh ra Karmarl tại sao không gắn tính thông minh vào? Người Trung Quốc có nhân vật Khổng Minh và viết ra Tây Du Ký hết thế hệ người Việt này đến thế hệ khác xem không chán, sao cũng không được gắn mác thông minh nhỉ? Vậy theo tôi, thật nực cười khi chúng ta tự nhận người Việt là thông minh.

Việc đánh giá người Việt thông minh hoàn toàn chỉ là sự đánh giá cửa miệng, thiếu cơ sở nghiêm túc. Đối với người nước ngoài nói về người Việt thì thường chỉ là lời khen "đãi môi". Còn ai, người Việt nào tin và tôn sùng điều đó thì đó là kẻ ảo tưởng trầm trọng. Chưa có một công trình hay sự thừa nhận khoa học nào về nhân chủng học khẳng định tính thông minh nổi bật của dòng giống Việt.

Trí thông minh người Việt - sản phẩm của "văn hóa tiểu nông"

Người Việt rất ít khi dùng trí tuệ dành cho việc đi sâu khám phá. Bản chất vấn đề là thứ mà người Việt ít hướng tới, biến nó trở thành xa xỉ phẩm. Nên người Việt chẳng có mấy lý thuyết chuyên sâu, ít có sáng tạo phát minh cho nhân loại, không có mấy nhà tư tưởng. Nền khoa học của người Việt cũng chỉ toàn là thứ sao chép, lắp ráp, bắt chước do người khác làm nền tảng.

Những điều suy nghĩ chủ yếu của người Việt đối với cộng đồng thường không hướng vào lợi ích chung mà thường xuyên vận dụng để mưu cầu lợi ích riêng, để phù hợp với mục tiêu cá nhân, mang tính trước mắt. "Tính cộng đồng" mà nhiều người đánh giá là cao của người Việt thực chất là sự tri giác đối với xung quanh, một mặt để hạn chế sự khác biệt tức hạn chế sự phê phán, đánh giá của xã hội đối với bản thân (để đồng dạng).

Đồng thời người ta luôn tìm cách ứng xử để tạo vỏ bọc hình ảnh đẹp đẽ, giải tỏa thói sĩ diện huênh hoang cho chính mình. Cũng chính nó trở lại là thủ phạm của thói nhút nhát, tự ti khi cảm thấy mình yếu kém hơn xung quanh hoặc chưa chứng minh được mình hơn người.

Như vậy, trí tuệ của người Việt trở thành nô lệ của sự đánh giá, nó không hạn chế để phát triển lợi ích riêng có và rất hạn hẹp trong việc mở mang lợi ích chung. Người Việt chúng ta luôn tâm niệm với cái thiết thực nhất, trực tiếp nhất và là lợi ích trước mắt, những điều lớn lao, cao cả đối với cộng đồng là việc của người khác. Tâm lý "ôm rơm nặng bụng", "ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng" theo góc độ quan tâm tới vấn đề chung đã làm thiệt thòi cho lợi ích cộng đồng.

Thiên hướng chú trọng sử dụng trí tuệ vào mặt này mà không tập trung vào mặt khác của đời sống xã hội không phải tự trí tuệ, mà được quyết định bởi nền văn hóa, thói quen, tâm lý của xã hội. Thứ văn hóa, tâm lý, thói quen tạo nên việc tập trung sử dụng trí tuệ vào một mặt nhất định của đời sống xã hội hay nói cách khác là thiên hướng sử dụng trí tuệ của người Việt như những điều đã phân tích ở trên chính là do "văn hóa tiểu nông". Đây là thứ văn hóa lạc hậu, sai lệch, trì trệ, là thứ di sản văn hóa bệnh dịch, khó có thể gột rửa được ngay nhưng cần có ý thức để gột rửa.

"Văn hóa tiểu nông" tạo nên một nếp sống bừa bãi, tùy tiện của người Việt (văn hóa sống, văn hóa ứng xử). Nhiễm "văn hóa tiểu nông", con người sẽ thiếu sự tôn trọng xung quanh (bao gồm tất tần tật từ người cho đến vật)- tất cả những thứ mà họ cảm thấy không liên quan trực tiếp tới mình. Vì vậy, nó là thủ phạm của sự thờ ơ với lợi ích cộng đồng, cũng là nguyên nhân của tính cách đố kỵ, tham lam, bè nhóm, thiển cận, cục bộ...

Vậy là ngoài việc tìm ra thủ phạm tạo ra cái mác "thông minh" háo danh của người Việt, ta cũng đã tìm ra một trong những thủ phạm cản trở sự thăng tiến của dân tộc Việt Nam nằm trong lĩnh vực văn hóa, đó là "văn hóa tiểu nông".

MINH DŨNG (TUẦN VIỆT NAM)

4 thg 1, 2015

- Chủ Nhật, tháng 1 04, 2015 -    1 comment
Hà Nội vừa thử nghiệm tuyến xe buýt đầu tiên sử dụng vé điện tử. Sử dụng vé điện tử có nghĩa là chúng ta sẽ dùng máy tự động để soát vé, thay vì hình thức nhân viên bán vé trực tiếp thủ công. Ngoài chuyện văn minh, hiện đại giống với quốc tế thì việc áp dụng khoa học công nghệ này còn mang lại nhiều lợi ích khác.
Sự minh bạch từ những chiếc máy
Hãy thử tưởng tượng thay vì phải duy trì nhân sự trên mỗi tuyến xe buýt là 2 người như hiện nay (một lái xe và một phụ xe bán vé), chúng ta sẽ chỉ cần duy nhất một tài xế. Điều này sẽ giảm đáng kể chi phí tiền lương cho công ty vận tải, vốn vẫn phải nhận trợ giá từ ngân sách nhà nước.

Công nghệ tự động cũng sẽ giải phóng sức người ở nhiều lĩnh vực khác. Ví dụ ngành điện lực có thể tiết kiệm hàng nghìn nhân lực để ghi đọc số công tơ và thu tiền, bằng cách sử dụng công tơ điện tử đo lượng điện tiêu thụ từ xa, truyền dữ liệu về trung tâm điều hành, in luôn hóa đơn và thanh toán qua ngân hàng điện tử. Ngành đường sắt cũng có thể tinh giản biên chế công nhân làm nhiệm vụ kéo barie, nếu áp dụng hệ thống chắn tàu tự động. Cũng chẳng còn cần thiết duy trì nhân lực thu phí trên các tuyến đường bộ, nếu chúng ta sử dụng hệ thống mua vé, thanh toán và đóng mở barie tự động…

Nhưng theo quan điểm của tôi việc cắt giảm nhân lực, tiết kiệm được ngân sách dành cho trả lương chưa phải cái được lớn nhất của việc sử dụng công nghệ tự động. Giá trị đáng giá nhất của nó nằm ở sự minh bạch. Máy móc dĩ nhiên là không biết gian lận, tư lợi như con người. Báo chí từng đề cập đến chuyện “ăn” vé xe buýt của các phụ xe. Không ít người dân đã lên tiếng nghi vấn xung quanh chuyện ghi số công tơ điện. Cá nhân tôi, khi đi qua các trạm thu phí thấy lái xe đưa tiền trực tiếp cho người bán vé (thay vì mua vé) cũng luôn lăn tăn: liệu những đồng tiền ấy có bị chảy vào túi cá nhân? Tôi cũng từng được biết câu chuyện nhân viên đi thu tiền nước móc nối với hộ gia đình ghi bớt số công tơ để nhận lại quả. Rất nhiều, rất nhiều câu chuyện mờ ám, bất minh kiểu như thế vẫn đang tồn tại phổ biến.

Công nghệ tự động đó chẳng phải kỹ thuật xa lạ hay thiếu thực tế. Ngược lại, nó đã được áp dụng rất rộng rãi ở nhiều nước. Tất nhiên, để có thể đưa vào sử dụng, chúng ta cũng phải đối mặt với những khó khăn như: chi phí đầu tư ban đầu, biện pháp giám sát và chế tài để đảm bảo người sử dụng dịch vụ tuân thủ. Nhưng tôi cho rằng với lợi ích mà “những chiếc máy tự động” tạo ra, thì rõ ràng những trở ngại nêu trên không phải là rào cản ngăn công nghệ này đi vào cuộc sống.

Nhưng tôi chỉ sợ rằng ở đâu đó người ta lại cố tình không chào đón “những chiếc máy tự động” này. Đơn giản bởi khi mọi thứ đều tối ưu, minh bạch thì sẽ đâu còn chỗ để một ông lãnh đạo sắp về hưu ký hợp đồng với 200-300 người như câu chuyện Thủ tướng từng đề cập; đâu còn chỗ cho những quỹ đen lập ra từ tiền mờ ám để mà chia chác?

Máy móc thì minh bạch, nhưng có muốn minh bạch hay không lại là do con người.

Phan Tất Đức
- Chủ Nhật, tháng 1 04, 2015 -    No comments
Dân tộc nào cũng có cái hay, cái đẹp nhưng cũng có những cái xấu, cái chưa hợp lý... Vấn đề quan trọng là biết hư thì sửa, biết xấu thì làm cho đỡ xấu và tiến tới làm cho đẹp hơn.
10 thói hư tật xấu của người Việt Nam

Người nước ngoài nhìn ta

1. Cần cù lao động song dễ thỏa mãn nên tâm lý hưởng thụ còn nặng.

2. Thông minh, sáng tạo, song chỉ có tính chất đối phó, thiếu tầm tư duy dài hạn, chủ động.

3. Khéo léo, song không duy trì đến cùng (ít quan tâm đến sự hoàn thiện cuối cùng của sản phẩm).

4. Vừa thực tế, vừa mơ mộng, song lại không có ý thức nâng lên thành lý luận.

5. Ham học hỏi, có khả năng tiếp thu nhanh, song ít khi học "đến đầu đến đuôi" nên kiến thức không hệ thống, mất cơ bản. Ngoài ra, học tập không phải là mục tiêu tự thân của mỗi người Việt Nam (nhỏ học vì gia đình, lớn lên học vì sĩ diện, vì kiếm công ăn việc làm, ít vì chí khí, đam mê)

6. Xởi lởi, chiều khách, song không bền.

7. Tiết kiệm, song nhiều khi hoang phí vì những mục tiêu vô bổ (sĩ diện, khoe khoang, thích hơn đời).

8. Có tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, song hầu như chỉ trong những hoàn cảnh, trường hợp khó khăn, bần hàn. Còn trong điều kiện sống tốt hơn, giàu có hơn thì tinh thần này rất ít xuất hiện.

9. Yêu hòa bình, nhẫn nhịn, song nhiều khi lại hiếu chiến, hiếu thắng vì những lý do tự ái, lặt vặt, đánh mất đại cục.

10. Thích tụ tập, nhưng lại thiếu tính liên kết để tạo ra sức mạnh (Cùng một việc, một người làm thì tốt, ba người làm thì kém, bảy người làm thì hỏng).

Ta tự nhìn ta

1. "Giờ cao su": Nhìn chung, ý thức giờ giấc của người Việt Nam rất kém. Nhiều bạn đi du học ở các nước phát triển lúc đầu rất hay bị bỡ ngỡ. Họ dễ bị trễ tàu, lỗi hẹn nhưng dần dần họ cũng khắc phục được. Ðến khi về nước họ lại khó chịu với "giờ cao su" của chúng ta.

2. Thiếu tự tin và óc phê phán: Ðây cũng là nhược điểm của văn hoá phương Ðông có lối sống khép kín. Nhiều bạn sinh viên năm thứ ba, thứ tư Ðại học mà vẫn ngại phát biểu ý kiến hoặc trình bày vấn đề trước đám đông vì thiếu tự tin, thiếu thói quen suy nghĩ, đi học chỉ biết "chép chính tả". Kiểu giáo dục thụ động luôn tỉ lệ thuận với sức ì của tư duy và tỉ lệ nghịch với óc phê phán (critical thinking) của thanh niên.

3. Bệnh hình thức: Có bạn trong cơ quan hay công ty mình làm việc đang chẳng đâu vào đâu thì lại đi học master. Có bạn tốt nghiệp rồi mà chưa tìm được việc làm cũng đi học master. Tư duy nặng về "điểm chác", bằng cấp rất phổ biến. Không xác định tư tưởng học để làm việc mà học để lấy bằng. Người Mỹ có quan điểm: to learn is to change. Còn chúng ta ra sức theo học rất nhiều lớp học nhưng rốt cuộc cách làm việc không thay đổi gì cả, điều khác là chúng ta có thêm mấy cái bằng bổ sung vào hồ sơ cá nhân.

4. Không tiết kiệm: hay tâm lí thích tiêu xài phung phí. Ðây là virus đang rất phổ biến và rất dễ lây lan trong giới trẻ. Họ quan tâm đặc biệt đến quảng cáo, thích xem các loại tem nhãn quần áo, nhận xét, đánh giá người khác qua tài sản, thấy thèm muốn, thán phục nếu ai đó có nhiều quần áo, xe, điện thoại, nhà..."xịn" hoặc tiêu xài sang hơn mình. Chúng ta đang tiêu dùng nhiều hơn chúng ta kiếm được.

5. Thiếu trách nhiệm cá nhân, thừa trách nhiệm tập thể: Nói chung trong những người bình thường, chúng ta thường hay đùn đẩy trách nhiệm, bất kỳ việc gì chuyển được sang cho người khác cũng đều thấy nhẹ cả người. Khi xảy ra sai phạm đó sẽ là lỗi chung của cả tập thể chứ không của riêng cá nhân nào. “Sẵn sàng” nhận cả “phần” không phải của mình…

6. Thể lực kém: xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chế độ dinh dưỡng, chương trình học quá tải, học lệch, tâm lí lười vận động... Và hậu quả là khi làm việc với các đồng nghiệp nước ngoài, mặc dù rất cố gắng nhưng người Việt trẻ vẫn rất hay bị hụt hơi và cảm thấy khó có thể theo được cường độ làm việc của họ.

7. Thiếu thực tế: Ông Kim Woo Choong - Chủ tịch Công ty Deawoo viết: "tuổi trẻ không có ước mơ thì không phải là tuổi trẻ... lịch sử thuộc về những người biết ước mơ". Nhưng đó là những ước mơ hoàn toàn có thể trở thành hiện thực. Chúng ta thường hay suy nghĩ viển vông, thiếu suy nghĩ thực tế và chưa có suy nghĩ học là để làm việc.

8. Tinh thần hợp tác làm việc theo team work còn hạn chế. Thế kỷ 21 là thế kỷ làm việc theo nhóm vì tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội ngay cả văn học và nghệ thuật, một cá nhân cũng không thể đảm đương được. Mạnh ai nấy sống…

9. Tác phong công nghiệp: Ðây là điểm rất quan trọng, có thể bao hàm một vài điểm đã nêu trước. Một nhà xã hội học Mỹ nói về nguồn gốc của cách làm việc tiểu nông như sau: "Anh nông dân sau khi gieo lúa xong có thể nhậu lai rai, ngủ dài dài và chờ đến thời điểm nhổ cỏ, bón phân mới làm tiếp. Mà việc này có làm muộn vài ngày cũng chẳng sao, không ảnh hưởng gì đến hoà bình thế giới. Nhưng một người công nhân đứng máy luôn luôn phải đúng giờ, có thao tác chính xác tuyệt đối và tinh thần kỷ luật cao. Một sơ suất nhỏ cũng có thể gây tác hại đến cả dây chuyền."

10. Thích đi trên lối đi có sẵn – Lối mòn, không thích tự mình mở ra một lối đi mới cho riêng mình.

24 thg 12, 2014

- Thứ Tư, tháng 12 24, 2014 -    No comments
Nạn trộm chó hoành hành, người bị mất trộm xót của và thế là xảy ra tình trạng người dân tự xử kẻ trộm chó bằng cái chết. Nhưng sự việc không dừng lại ở đó, bởi không chỉ có kẻ trộm chó bị giết mà người bị nghi là kẻ trộm cũng đã phải đền mạng thay cho mạng chó của dân làng.

Chết vì bị nghi là kẻ trộm chó

Đó là cái chết của hai thanh niên đi dự sinh nhật chạy xe qua làng, người dân tưởng là kẻ trộm chó nên đã đuổi đánh đến chết ở Đông Anh, Hà Nội. Hay một cụ ông mắc bệnh tâm thần, chỉ vì bê bát cơm đi lang thang ngoài đường mà đã phải chết oan do bị tình nghi là thả bả chó ở Phúc Thọ, Hà Tây.

Việc người thường dân tự xử mạng sống của người khác vì thế đã trở nên hết sức đáng báo động và lo ngại, khi bất cứ ai trong chúng ta cũng có thể là đối tượng bị dân nghi ngờ là kẻ trộm chó.

Khởi nguồn của vấn đề người dân tự xử này là bắt nguồn từ sở thích ăn thịt chó. Món thịt chó lên ngôi, trở thành đặc sản đắt đỏ khiến cho nhu cầu mua chó, giết chó lên cao. Thịt chó tăng giá. Thế là những kẻ ăn không ngồi rồi, lười lao động, thiếu giáo dục đã dấn thân vào nghề trộm chó.

Mất chó cũng là mất của, hết lần này đến lượt khác khiến cho người có chó bị trộm trở nên bức xúc. Một nhà bị trộm rồi hai nhà rồi …nhiều nhà bị trộm đã tạo nên một hiệu ứng bức xúc trước nạn trộm chó lây lan trong các xóm làng.
Mạng người, mạng chó và câu chuyện "tự xử"
Rạng sáng 28.9.2012 người dân thôn Nhĩ Trung, xã Gio Thành, Gio Linh, Quảng Trị bủa vây hai nghi can trộm chó và đánh chết họ.
Bức xúc cái bọn trộm chó nhưng chờ mãi chẳng ai giải quyết cho họ nỗi bức xúc trước tệ nạn này. Và để bảo vệ chó, bảo vệ của cải của gia đình mình, người dân đã tự xử những kẻ trộm chó đáng ghét đó bằng việc đánh đến chết. Một vụ, hai vụ rồi nhiều vụ kẻ trộm chó bị cả dân làng đuổi đánh hết dã man như đuổi đánh một con chó mắc bệnh dại. Họ đánh kẻ trộm đến chết mà vẫn chưa hả giận nên mang xác chết và tài sản của kẻ trộm chó ra thiêu rụi trong sự hả hê của dân làng.
Mạng người, mạng chó và câu chuyện "tự xử"
Hiện trường vụ người dân đốt xe máy của kẻ trộm chó tại xã Nghi Phú, TP Vinh (Nghệ An)
Thực trạng trên cho thấy hiện nay mạng sống con người (dù đó là người xấu xa) đang bị định đoạt bởi sự giận giữ của đám đông. Luật pháp đang được thay thế bởi luật rừng, phơi bày sự hỗn loạn đáng lo ngại ở nhiều vùng nông thôn hiện nay.

Bộc lộ thú tính để tồn tại

Nạn bắt trộm chó không phải bây giờ mới có mà xuất hiện từ rất lâu. Thế nhưng trước đây kẻ trộm chó nếu bị bắt thì họ sẽ bị trói lại, đeo một tấm biển có dòng chữ “Từ nay tôi không ăn trộm” và bị dẫn đi xung quanh làng cho bà con dè bỉu. Việc đó được xem như là cách làm nhục để giáo dục kẻ hư hỏng. Nếu có trút sự tức giận thì người dân cũng bị dám xô, đẩy, ném quả thối vào mặt hay quá lắm chỉ đánh nhẹ mà thôi.

Còn ngày nay, như ta đã thấy, khi bắt được kẻ trộm chó, cả dân làng từ thanh niên, người già đến trẻ con đều xông vào đánh kẻ trộm như đánh một con chó, thiêu rụi kẻ trộm như đang thiêu chó. Và hả hê nhìn lại thành quả “giết người” của mình.

Không ai muốn nói những người dân giết chết kẻ trộm chó đó là độc ác, là dã man, là phi nhân tính bởi xét cho cùng, họ vẫn là những người đáng thương. Đáng thương vì sự mông muội, si mê. Đáng thương vì sự bế tắc, cùng đường. Nhưng cuối cùng vẫn phải gọi đúng tên gọi của hành vi man rợ độc ác đó là “giết người”. Và không muốn vẫn phải gọi những người dân đánh kẻ trộm chó đó là những kẻ giết người.

Nhưng trong một xã hội mà người dân phải tự giải quyết tệ nạn xã hội bằng “luật rừng”, cụ thể ở đây là nạn trộm chó, một loại tệ nạn tồn tại trong thời gian dài và càng ngày càng phát triển thì vấn đề không còn nằm ở người dân nữa mà nằm ở những người điều hành xã hội, ở pháp luật xã hội và những người thực thi pháp luật.
Người dân vây không cho công an đưa nạn nhân đi cấp cứu ở Yên Thành, Nghệ An ngày 10/06/2013 và đòi bồi thường 20 triệu. Khi người nhà của trộm chó đến hiện trường thì anh này đã tắt thở sau nhiều giờ ngất xỉu
GSTS Đặng Vũ Cảnh Khanh – Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu truyền thống & phát triển từng nhìn nhận vấn đề cướp giật giữa ban ngày là biểu hiện của sự loạn kỷ cương xã hội. Đem thực trạng người dân tự xử tội chết những kẻ trộm chó so sánh với hiện tượng cướp giật ban ngày thì càng thấy rõ sự loạn kỷ cương này.

Một xã hội loạn kỷ cương, người dân không tuân thủ pháp luật, không sống và làm theo pháp luật thì rất khó để nói đến đạo đức hay đạo lý. Cái ác vì thế sẽ dần dần thắng thế, con người sẽ bộc lộ thú tính để tồn tại. Vì xót con chó mà đám đông xô vào đánh con người một cách dã man, đánh đến chết vẫn còn hả hê chính là biểu hiện rõ nhất của sự phát triển thú tính để tồn tại này.

Mac Vi - Báo Gia đình và Xã hội

22 thg 12, 2014

- Thứ Hai, tháng 12 22, 2014 -    No comments
Trước đây, tôi chỉ đọc trên báo chí, nghe nói ở ngoài chợ, và thấy sao xã hội lắm trái ngang. Nhưng giờ đây tôi bỗng thấy nó rất gần. Nó xảy ra với người thân mình, nó xảy ra với bạn bè mình, và tôi rùng mình lo sợ vì nó cũng có thể xảy ra với gia đình tôi.
Đừng tưởng đó chỉ là 'chuyện của người ta'
Chị gọi điện, khóc nức nở. Đứa con trai duy nhất đang học đại học của chị vừa bị đuổi vì tội trốn lớp, chơi game và nợ quá nhiều tín chỉ. Chị không thể tưởng tượng được điều đó lại xảy ra với mình. Chị là hiệu trưởng một trường Trung học có tiếng ở thành phố. Chị thấy xấu hổ vì mình đi dậy con người ta mà con mình thì không dậy nổi. Nhưng tai hại hơn nó còn vay tiền lãi cao mà chị và chồng phải nghiến răng đi trả. Khi bị phát hiện, nó quỳ dưới chân chị và khóc. Nó bảo nó bị bạn lừa, nhờ vay tiền đóng học phí. Nhưng chị dò hỏi biết nó chơi game nhiều, tụ tập bạn bè nhiều, ăn nhậu nhiều nên vay tiền tiêu pha. Chị không ngờ thằng con trai học giỏi, hiền lành giờ lại có thể “văn vở” lừa cả bố mẹ nó. Chị hối hận vì không giám sát nó, vì đã từng tin những cám dỗ và rủi ro đầy rẫy ngoài xã hội là của con nhà người ta chứ không thể rơi vào con nhà chị.
Anh gọi điện, buồn bã. Toàn bộ số tiền tiết kiệm của anh đã đội nón ra đi theo những khoản đầu tư của chị. Hai vợ chồng mới về hưu chẳng có việc gì làm cũng buồn nên chị giao du với một số bạn cũ đang làm kinh doanh trong thị xã. Nghe chị tỉ tê anh đồng ý mang toàn bộ số tiền giành dụm sau hơn ba chục năm công tác cho bạn chị vay với lãi suất cao. Mỗi tháng, chị mang về gần hai chục triệu, cuộc sống gia đình trở nên khá giả. Một ngày, anh hoảng hốt không thấy sổ đỏ đâu hỏi thì chị bật khóc. Chị nói chị bị bạn lừa. Họ nói làm ăn đang cần nhiều tiền nên xui chị thế chấp sổ đỏ vào ngân hàng rồi cho họ vay lại với lãi suất cao hơn. Vì sợ mất khoản tiết kiệm nên chị đã giả chữ ký của anh thế chấp sổ đỏ. Nhưng giờ mất cả chì lẫn chài vì bạn chị đã trốn biệt tăm, mang theo số nợ của hàng chục người. Anh bàng hoàng vì sau mấy chục năm công tác giờ tay trắng kèm khoản nợ kếch xù trong ngân hàng. Nhìn đứa con gái vừa đi làm về, anh rùng mình không biết sắp tới gia đình sẽ ở đâu khi ngân hàng đến xiết nợ. Giọng trầm ngâm, anh bảo tưởng chuyện này chỉ xảy ra với người ta ai dè cũng xảy đến với gia đình mình.

Đứa bạn thân gọi điện, hoảng hốt. Chồng nó vừa phát hiện bị nhiễm HIV. Trước đây thấy chồng phải đi đêm về khuya tiếp khách nó cũng bực mình nhưng tặc lưỡi vì công việc nên vẫn thương anh. Mấy tháng nay thấy anh hay mệt mỏi, sốt nên nó bắt anh đi khám. Như sét đánh bên tai khi biết kết quả xét nghiệm HIV dương tính. Anh quỳ khóc vì đôi lần tiếp khách, họ yêu cầu có gái nên anh cũng chiều. Rượu say xỉn nên anh cũng không nhớ mình dùng bao cao su hay không nữa. Căn nhà năm tầng bỗng dưng trống rỗng, nó thấy tương lai sụp đổ. Bác sĩ bảo nó đi xét nghiệm vì có thể anh đã lây bệnh cho nó. Bao nhiêu vất vả sớm hôm, bao nhiêu tranh giành đấu đá bỗng dưng chỉ còn tương lai đen tối. Nó nghe nhiều về việc dùng gái để tiếp khách làm ăn, nó nghe nhiều về HIV và bệnh lậu. Nhưng nó không ngờ một ngày tai họa này lại giáng lên đầu nó.

Những câu chuyện buồn ngày càng nhiều và hiện lên rất rõ. Trước đây, tôi chỉ đọc trên báo chí, nghe nói ở ngoài chợ, và thấy sao xã hội lắm trái ngang. Chuyện bi hài là chuyện của người ta, ở đâu đó xa xôi, không gắn với khuôn mặt ai tôi quen biết. Nhưng giờ đây tôi bỗng thấy nó rất gần. Nó xảy ra với người thân mình, nó xảy ra với bạn bè mình, và tôi rùng mình lo sợ vì nó cũng có thể xảy ra với gia đình tôi.

Tôi nhận ra, chúng ta đang sống chung trong một môi trường xã hội, giống như những con cá sống chung trong hồ, dù là Trắm hay Mè, dù là Trôi hay Chép, đã sống chung thì đều bị ảnh hưởng bởi môi trường nước. Chúng ta không thể kệ những tệ nạn, nhũng nhiều, rủi ro tràn lan trong xã hội mà mong rằng bản thân mình, gia đình mình không bị ảnh hưởng.

Tôi giật mình lo lắng liệu đây có phải là tính xấu của người Việt không? Chúng ta chỉ lo dọn sạch rác trong nhà, còn xả bừa bãi ra vỉa hè, đường phố. Chúng ta trồng rau sạch cho gia đình mình nhưng bán rau phun thuốc trừ sâu cho người khác, để rồi lại là nạn nhân của thịt cá tẩm ướp hóa chất. Chúng ta hành người khác khi họ phải nhờ vả mình, và rồi lại phong bì phong bao khi nương cậy họ. Chúng ta quên rằng mình đang cùng nhau làm ô uế môi trường mình sống, và rồi một ngày nhận ra mình là nạn nhân của chính sự vô cảm, vô trách nhiệm với cái chung.

Nhấc cái điện thoại, tôi gọi điện cho thằng con trai xem cháu đã đi học về chưa. Tôi thở phào vì nó đang ăn cơm trưa cùng bố để đầu giờ chiều tham gia nhóm tình nguyện giúp trẻ em ung thư trong bệnh viện. Tự nhủ mình cần phải quan tâm đến mọi người hơn, và cái chung hơn, tôi mở cửa, cầm chổi quét vỉa hè. Gặp bác hàng xóm vừa đi làm về, tươi cười tôi chào hỏi. Tiện cái chổi lia qua cả vỉa hè nhà bác trước cái nhìn ngạc nhiên. “Quét cho sạch chung bác ạ”, tôi mỉm cười đón nhận cái nhìn ấm áp. Trời đầu Đông se lạnh, tôi thấy ấm trong lòng. Hít một hơi dài cảm nhận sự tươi mát của không gian trời đất. Tôi biết mình cần phải thay đổi gì để môi trường sống của con trai tôi tốt hơn!

19 thg 12, 2014

- Thứ Sáu, tháng 12 19, 2014 -    No comments
Trả lời câu hỏi này, cũng là cách tìm được lối ra để có ý thức và chuyển hóa thành hành động tử tế.

Tử tế vốn dĩ chẳng phải điều gì lớn lao mà là những điều đơn giản nhất ta đối xử với nhau mỗi ngày. Cho dù nó bình thường là thế nhưng sự văn minh, bền vững của một xã hội lại thường bắt đầu từ những việc nhỏ như thế.
Vì đâu ta thiếu tử tế?
​Tập quan tâm đến mọi người là cách để hướng mình đến sự tử tế. Trong ảnh: sự quan tâm của đông đảo tình nguyện viên là đóng góp không nhỏ trong thành công của Ngày hội Hoa hướng dương vì bệnh nhi ung thư 2014 

Vì thiếu quan tâm

Tôi vẫn tin xã hội không thiếu những người tử tế. Nhưng chúng ta bàn nhiều hơn về chuyện người ta thiếu tử tế thế nào, chen lấn thế nào, hùa nhau “ném đá” thế nào... Ngoài chuyện lên án, tôi nghĩ việc nhìn lại những lý do người ta đã không tử tế cũng cần thiết. Vì ngoài mô tả thực trạng, ta còn cần nghĩ ra giải pháp.

Chúng ta thường lấy sự thiếu hụt về ý thức, thói quen hay hạn chế của giáo dục để giải thích cho những hành vi kém tử tế ta thường gặp.

Nhưng tôi từng thấy những người vốn được xem là có học thức trong xã hội lại chẳng tử tế bằng một người lao động bình thường.

Như vậy, khó có thể nói nền tảng giáo dục quy định mức độ tử tế của một người. Ý thức thật ra nói theo một nghĩa gần gũi và dễ hiểu thì đó là sự để tâm.

Thiếu tử tế là vì con người chỉ quan tâm đến bản thân, sẵn sàng chửi bới để thỏa mãn sự tức giận, chen lấn để kịp giờ, đến trễ vì vấn đề cá nhân, họ phớt lờ mọi người xung quanh.

Khi một người quan tâm đến sự thoải mái của người khác thì họ sẽ tự có cách ứng xử đúng mực và phù hợp. Khi ta biết mình đến trễ mọi người phải chờ đợi, ngại mất thời gian của người khác ta sẽ cố gắng đúng giờ. Khi ta biết việc chen lấn sẽ khiến người xung quanh khó chịu, ta sẽ ngay ngắn xếp hàng.

Gần đây tôi có biết đến phong trào “Tử tế là” trong giới trẻ. Chúng tôi cùng nhau đưa ra những việc làm được cho là tử tế như: “tử tế là giữ lời hứa”, “tử tế là giúp bạn học”, “tử tế là nấu một bữa cơm ngon cho cha mẹ”...

Khó có thể nghĩ ra một định nghĩa đủ đầy cho hai từ “tử tế”, việc liệt kê như thế lại là một ý tưởng hay để chúng ta hình dung thêm thế nào là tử tế. Rồi từ góc nhìn của các bạn, tôi nhận ra tử tế không chỉ là chuyện ta cư xử thế nào trong đám đông mà còn là cách ta chăm sóc những người thân thương, gần gũi nhất.

Quét nhà cho mẹ, mua một món quà cho bố, nhắn một tin nhắn chúc ai đó ngủ ngon... đều có thể xem là những việc tử tế vì những điều đó đang làm cuộc sống tốt đẹp hơn. Nhưng rõ ràng tất cả những điều đó đều đòi hỏi sự quan tâm thật sự.

Tôi cho rằng đến cả những người tử tế nhất trong chúng ta cũng đã có đôi lần kém tử tế. Chúng ta có thể tử tế xếp hàng, tử tế không vứt rác nhưng hẳn đã bao lần kém tử tế vì thất hẹn với bạn, vì về nhà rất trễ để gia đình phải chờ đợi. Chỉ cần một chút vô tâm, ta sẽ tự biến mình thành thiếu tử tế.

Thiếu sự nghiêm khắc

Những người không xếp hàng, bấm còi inh ỏi trên đường phố, vô tư vứt túi rác giữa đường, hẳn họ cũng đã không thèm để tâm bởi đôi khi chính họ cũng chẳng biết họ đang thiếu tử tế. Biết mình thiếu tử tế liệu họ có còn tiếp tục ứng xử như vậy?

Chúng ta vẫn thường nói về sự thiếu tử tế, từ than thở, trách móc cho đến lên án nhưng thường là quy chụp thành một đám đông, lên án cả một bộ phận.

Trong thực tế, khi bắt gặp ai đó vứt rác bừa bãi, ai đó không nhường chỗ cho người già trên xe buýt, ai đó đi trễ giờ, ai trong chúng ta sẽ dám lên tiếng nói thẳng với họ rằng: “Anh ơi, chị ơi, như vậy là chưa tử tế”?

Thông thường đến cả những người tự nhận mình tử tế cũng chọn cách lờ đi vì nhiều lý do: vì sợ phiền hà, vì ngại mất lòng, vì không thích ồn ào. Nhiều người chọn cách thỏa hiệp vì thấy thật ra vài điều kém tử tế cũng chẳng làm ảnh hưởng đến mình mấy.

Ðó thực chất lại là một sự không quan tâm khác. Chưa kể pháp luật cũng có nhiều điều chi li, nhưng tại sao vẫn chưa áp dụng cho những trường hợp thiếu tử tế?

Vậy nếu vấn đề của sự tử tế là quan tâm thì cách giải quyết là hãy quan tâm nhiều hơn. Như một lẽ tất yếu: ai thương mình thì mình sẽ thương lại, ai tốt với mình thì mình sẽ tốt lại. Tôi tin nếu được đối đãi tử tế, dần dần rồi người ta sẽ tử tế.

Là một người trẻ trong xã hội, đã chứng kiến nhiều chuyện tử tế và thiếu tử tế, nhưng lúc nào tôi cũng lạc quan về sự tiến bộ. Xã hội chúng ta vẫn tốt hơn mỗi ngày, thật ra chẳng bằng điều gì lớn lao hơn là những việc làm nhỏ bé nhất của mỗi cá nhân.

Tôi có một người bạn hay đi mua sách cùng, một hôm khi cô bán hàng gói cuốn sách vào túi nilông cho bạn, bạn bảo: “Thôi, em bỏ vào balô, khỏi mất một cái túi, bảo vệ môi trường”. Tôi nhìn bạn ngạc nhiên lắm, rồi bạn giải thích: sau nhiều lần đi cùng tôi, thấy tôi vẫn làm vậy nên bạn cũng làm theo như từ tiềm thức. Thì ra chúng ta vẫn tác động, thay đổi nhau mỗi ngày, dù chẳng nói chẳng rằng.

Việc dù nhỏ nhưng không tập, không trở thành thói quen.

Tuổi Trẻ Online

16 thg 12, 2014

- Thứ Ba, tháng 12 16, 2014 -    No comments
Câu chuyện về hai cuốn sổ tiết kiệm của bà Lê Thị Bích Thủy ở TP HCM đang được dư luận quan tâm.

Năm 1983, bà Thủy gửi hai cuốn sổ, với tổng mức tiền là 270 đồng - tương đương với hai chỉ vàng thời đó - vào Quỹ Tiết kiệm thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Sau 31 năm, bà mới xin tất toán. Vietinbank, ngân hàng được giao nhiệm vụ kế thừa xử lý những chuyện tồn đọng tương tự, đã làm “hết sức đúng nguyên tắc". Bà Thuỷ được thông báo sẽ được chi trả cả gốc và lãi là... 4.835 đồng.
Hai chỉ vàng và một mớ rau
Số tiền này chưa đủ uống một ly trà Thái Nguyên ở Hà Nội, cũng chưa đủ mua một mớ rau muống ở bất kỳ thành phố nào trên cả nước... Trong khi đó, một số người chuyên sưu tập "đồ cổ", khi biết tin, đã nảy ra ý mua lại của bà Thuỷ hai cuốn sổ tiết kiệm nọ với giá gấp 1.000 lần, để làm phong phú thêm bộ sưu tập một thời gian khó của đất nước.

Việc bà Thuỷ và nhiều người khác nữa gửi tiết kiệm, mua công trái trong thời điểm nhà nước kêu gọi, huy động tiền trong dân để xây dựng đất nước theo tôi là một nghĩa cử. Mức lương khi đó của tôi - một thượng úy trong quân đội - cũng chỉ có 86 đồng.

Nhiều năm sau đó, đồng tiền mất giá tới mức, những năm 90 của thế kỷ trước, có hẳn một chiến dịch thu mua lại trái phiếu với giá rẻ như bèo của những người làm nghề đồng nát. Việc đổi tiền theo phương thức 10 đồng nhận một đồng và tốc độ lạm phát vẫn tiếp tục phi mã thời đó đã khiến nhiều tờ công trái chẳng còn giá trị.

Rất có thể trong mỗi gia đình chúng ta cũng còn đâu đó những cuốn sổ tiết kiệm, những tờ phiếu công trái "xây dựng đất nước". Họ có thể yêu cầu các cơ quan có trách nhiệm chi trả sòng phẳng. Song xem ra cũng chẳng bõ công. Câu chuyện của bà Thủy với cái kết "hai chỉ vàng chưa bằng một mớ rau" là một ví dụ cho thấy “công không bõ”.

Trong câu chuyện của bà Thủy, tất nhiên, nhà nước không thể trả cho bà Thủy số tiền gấp cả nghìn lần như thú vui của một người sưu tầm, bởi đó là nguyên tắc tài chính. Nhưng tôi nghĩ ngành ngân hàng đã bỏ qua một cơ hội vàng, cơ hội để tri ân những khách hàng đã gửi gắm tài sản của mình ngay trong giai đoạn khó khăn của đất nước.

Một khoản “tri ân” thiết thực sẽ không làm hao hụt quá nhiều nguồn kinh phí mà các ngân hàng đang dành cho các chiến dịch khuyến mãi rầm rộ hiện nay.

Đôi khi giá trị đem lại không thể đánh giá chỉ bởi những con số lên xuống tức thời, nhất là khi niềm tin của người dân vào các chính sách, theo tôi, còn là quá mong manh.

Quốc Phong

5 thg 12, 2014

- Thứ Sáu, tháng 12 05, 2014 -    No comments
Việc nhanh chóng vào cuộc và vào cuộc một cách quyết liệt làm cho những kẻ vi phạm biết mình khó thoát tội nên nhanh chóng từ chức, nhận tội. Đây là cách "đánh đòn phủ đầu", đòn tâm lý rất hiệu quả mà nhiều nước áp dụng.

Ở một số nước trên thế giới khi có hành vi vi phạm pháp luật lập tức những người liên quan đều bị lên án, xử lý nhanh chóng, nghiêm minh, triệt để. Đặc biệt, như Trung Quốc, cán bộ, đảng viên chỉ cần vi phạm nhỏ như giáo dục con cái không nghiêm để xảy ra vi phạm pháp luật, quan hệ bất chính, thậm chí đeo đồng hồ, đi ô tô đắt tiền bị đưa lên mạng xã hội là các cơ quan chức năng lập tức vào cuộc, điều tra làm rõ.
Không 'đánh phủ đầu', khó chống tham nhũng
Ở một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc thì chỉ cần dấu hiệu nhỏ, dư luận xì xào là người trong cuộc lập tức xin từ chức để khỏi ảnh hưởng đến tập thể, đảng phái và uy tín cá nhân của mình, thậm chí đôi khi họ không sai phạm gì.

Việc nhanh chóng vào cuộc và vào cuộc một cách quyết liệt làm cho những kẻ vi phạm biết mình khó thoát tội nên nhanh chóng từ chức, nhận tội. Đây là cách "đánh đòn phủ đầu", đòn tâm lý rất hiệu quả mà nhiều nước áp dụng. Động thái quyết liệt của các cơ quan nhà nước đã buộc hàng loạt quan tham nhũng hoặc những kẻ có hành vi vi phạm pháp luật phải nhanh chóng cúi đầu, nhận tội, không kịp trở tay. Bởi vì, họ thừa hiểu rằng nếu có chạy chọt cũng vô vọng vì sự quyết liệt, đi đến cùng sự thật của cơ quan chức năng, đôi khi nhận tội sớm còn mong được xem xét giảm nhẹ.

Ở nước ta, theo tôi, việc xử lý các sai phạm còn chậm. Chính từ sự chậm trễ trong xử lý sai phạm của cán bộ, công chức mà gây nghi ngờ, bức xúc trong xã hội ảnh hưởng đến uy tín của hệ thống chính trị một cách không cần thiết. Thực trạng hiện nay, nhiều cán bộ vi phạm pháp luật vẫn cố chạy chọt mong thoát tội, theo nghĩa, "còn nước, còn tát", cứ "chạy" được đến đâu hay đến đó.

Thực tế nhiều trường hợp đã chạy lọt, thoát tội. Ngoài việc có sự tiếp tay, giúp sức của những kẻ thoái hoá biến chất, tham nhũng, tiêu cực, có chức, có quyền thì nguyên nhân nữa là do sự thiếu quyết liệt, chậm trễ của cơ quan chức năng trong xử lý vấn đề đã tạo điều kiện, cơ hội cho những kẻ vi phạm chạy chọt và xóa dấu vết.

Thiết nghĩ, bên cạnh việc đẩy mạnh cải cách hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước cũng cần tăng cường cải cách thủ tục trong các cơ quan của Đảng, đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội. Đặc biệt là việc giải quyết, xử lý các vấn đề sai phạm, vi phạm pháp luật, đạo đức lối sống của cán bộ, đảng viên, tránh tình trạng nhiều vụ việc điều tra xử lý hàng tháng trời, thậm chí năm này sang năm khác vẫn chưa có kết quả cuối cùng hoặc bỏ dở khiến dư luận quần chúng nhân dân "dị ứng", bức xúc, nghi ngờ có sự bao che lẫn nhau giữa các đảng viên, cán bộ trong các cơ quan nhà nước.

VĨNH LINH (KIẾN THỨC)

15 thg 11, 2014

- Thứ Bảy, tháng 11 15, 2014 -    No comments
Hầu hết các doanh nghiệp đều tin rằng tham nhũng bôi trơn là thực tiễn thông thường và đã trở thành luật chơi ở Việt Nam. Doanh nghiệp bị cuốn vào vòng xoắn ốc đi xuống - họ hối lộ vì sợ rằng nhiều doanh nghiệp cũng đang làm điều đó để có được dịch vụ như mong muốn, và đồng thời cũng bởi vì các cán bộ nhà nước cũng đang chờ đợi điều đó”.
Doanh nghiệp Việt trong vòng xoắn ốc tham nhũng
Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc công ty xây dựng tư nhân ở một tỉnh miền núi phía Bắc, cảm thấy như bị lừa. Số là gần đây, sau khi biết thông tin tỉnh chuẩn bị xây dựng một con đường mới, anh và mấy nhân viên thân tín đã tìm mọi cách “đi cửa sau” nhưng tiền mất mà hợp đồng không có.
“Họ nhận, hứa hẹn, nhưng rốt cuộc lại chấm cho người khác thắng thầu”, anh kể. Sau đó, anh mới có dịp trò chuyện với vài doanh nghiệp xây dựng khác ở tỉnh, và vỡ lẽ rằng, nhiều người cũng từng “dấm dúi” như anh và cũng...thua thầu. Song, Hoàng Anh chưa bao giờ nghĩ mình sẽ dám tố cáo.

Không như vị giám đốc trên, 11 vị giám đốc khác ở Thanh Hóa đã ký đơn tố cáo về việc lãnh đạo Cảng vụ hàng hải Thanh Hóa, người mà như mô tả của báo chí là “đã nhiều lần có hành vi gây trở ngại cho các doanh nghiệp vận tải biển để trục lợi bất chính”. Đích thân Bộ trưởng Giao thông Vận tải Đinh La Thăng đã yêu cầu điều tra đơn tố cáo này.

Những vụ việc như trên, công khai hay không, chỉ là những câu chuyện kéo dài hàng ngày trên báo chí về nỗi khổ của các doanh nghiệp trong quá trình làm ăn. Việc doanh nghiệp bị hành bởi các cán bộ nhà nước biến chất có muôn hình vạn trạng.

Một khảo sát của Công ty Tư vấn quản lý và Chuyển đổi tổ chức (T&C) thực hiện theo yêu cầu của Bộ Phát triển quốc tế Anh (DFID) cho biết thêm những câu chuyện tương tự.

Các đợt thanh tra, kiểm tra của các cán bộ nhà nước như kiểm toán thuế thường là các cơ hội cho tham nhũng xảy ra. Một ngân hàng có trụ sở tại Hà Nội cho T&C biết, cứ mỗi năm đơn vị mình bị hai đợt thanh tra. Các khoản chi phí không chính thức trong trường hợp này có thể dao động dưới dạng từ quà tặng và thết đãi, đến việc đưa tiền và hàng. Ngân hàng này cho biết: “Việc ngân hàng đối đãi với đoàn thanh tra như thế nào tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Trung bình, chúng tôi phải chi khoảng 30 triệu đồng cho mỗi cán bộ trong đoàn thanh tra”.

Thủ tục hành chính rối rắm cũng là mảnh đất phì nhiêu tạo cơ hội cho các cán bộ nhà nước trục lợi. Một doanh nghiệp khác nói: “Đây là khoản chi thông thường. Mọi người ai cũng làm thế, vì vậy chúng tôi cũng làm”. Một doanh nghiệp khác cho biết thêm: “Lĩnh vực của chúng tôi không công khai minh bạch. Khi chúng tôi nộp chứng từ, cán bộ công chức luôn cố tìm ra những lỗi nhỏ nhặt và trả lại hồ sơ. Khoản chi phí mà chúng tôi trả thêm, mọi người đều ngầm hiểu và mặc định mức chung được chấp nhận trong ngành”. Một doanh nghiệp có trụ sở tại Hà Nội còn tiết lộ với T&C: để có phần trong gói thầu tại một bệnh viện tỉnh, doanh nghiệp này phải tăng thêm khoảng 40% giá hàng hóa.

T&C khẳng định trong báo cáo: “Hầu hết các doanh nghiệp đều tin rằng tham nhũng bôi trơn là thực tiễn thông thường và đã trở thành luật chơi ở Việt Nam. Doanh nghiệp bị cuốn vào vòng xoắn ốc đi xuống - họ hối lộ vì sợ rằng nhiều doanh nghiệp cũng đang làm điều đó để có được dịch vụ như mong muốn, và đồng thời cũng bởi vì các cán bộ nhà nước cũng đang chờ đợi điều đó”.

Tổng hợp kết quả minh bạch tài sản, thu nhập năm 2013 cho thấy có 944.425 người đã kê khai tài sản, thu nhập trên tổng số 952.178 người phải kê khai (đạt 99,2%). Trong đó, chỉ có ông Cao Thanh Tùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty Xổ số kiến thiết Hậu Giang, bị xử lý kỷ luật cảnh cáo do kê khai không trung thực.

Tháng 8-2014, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội tổ chức khảo sát tại sáu tỉnh Hòa Bình, Hưng Yên, Sơn La, Yên Bái, Lâm Đồng, Đồng Nai và nhận thấy đa số các tỉnh trên không phát hiện được tham nhũng qua công tác thanh tra. Chỉ duy nhất có Đồng Nai phát hiện được vỏn vẹn một vụ và đã khởi tố một bị can.

Báo cáo của T&C chỉ rõ, từ năm 2009-2011, mỗi công ty được khảo sát cho biết đã chi trung bình từ 460-600 triệu đồng các khoản thanh toán không chính thức, nhưng vẫn thu về trung bình khoảng từ 512-646 triệu đồng lợi nhuận trước thuế mỗi năm. Các khoản thanh toán không chính thức như vậy tương đương với 78-107% lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp. Từ đó có thể khái quát rằng để tạo ra 1 đồng lợi nhuận, doanh nghiệp phải trả 0,7-1 đồng cho các khoản thanh toán không chính thức. “Nói cách khác, tỷ lệ các khoản chi phí không chính thức trên lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp cho thấy các doanh nghiệp của Việt Nam có thể làm ăn hiệu quả hơn như thế nào nếu không có tham nhũng”, T&C nhận xét.

Vị giám đốc tên Hoàng Anh vẫn còn tiếc vụ trượt thầu. Tuy nhiên, anh khẳng định sẽ tiếp tục “đi đêm”, vì đó là cách duy nhất hy vọng có dự án, một suy nghĩ không thể đem lại sự bền vững cho doanh nghiệp của anh.

Theo THỜI BÁO KINH TẾ SÀI GÒN

11 thg 11, 2014

- Thứ Ba, tháng 11 11, 2014 -    No comments
Câu chuyện về du khách Việt Nam bị lừa mua Iphone 6 với giá cắt cổ ở Singapore mới đây là một ví dụ rất hay về mối quan hệ giữa pháp luật và ý thức cá nhân.
Chuyện Sim Lim Square và ý thức cá nhân
Anh Phạm Văn Thoại kiên quyết không nhận iPhone 6 và lặng lẽ trở về Việt Nam
Chuyện ở Sim Lim khiến tôi nhớ đến bài viết đầu tiên của mình trong mục Góc nhìn - “Tư duy tiện cho bản thân”. Bài viết này nhận được rất nhiều bình luận của độc giả. Trong đó, một số bạn đổ lỗi cho việc cá nhân hành động như vậy là do nhà quản lý và hệ thống pháp luật.

Tất nhiên, những ý kiến này có lý lẽ riêng. Nhưng nó vẫn khiến tôi băn khoăn giống như chuyện con gà - quả trứng cái nào có trước. Một xã hội được quản lý tốt sẽ tạo ra những công dân mẫu mực? Hay một xã hội gồm toàn những công dân có ý thức tự giác thì tự bản thân xã hội ấy sẽ tốt và dễ quản lý?

Singapore là một đất nước phát triển và quy củ hơn hẳn Việt Nam. Nhưng việc cửa hàng điện thoại Sim Lim rắp tâm đưa du khách vào tròng cho thấy dù xã hội hay hệ thống luật pháp hoàn thiện đến đâu, mà bản thân con người có tâm địa xấu, họ vẫn cứ vi phạm, vẫn tìm cách lách để trục lợi cho cá nhân. Như vậy, pháp luật chưa hẳn là điều kiện đủ trong câu chuyện quản lý xã hội. Thậm chí, trong vụ việc này, pháp luật còn không thể giải quyết vấn đề theo cách có hậu. Bởi Sim Lim đã quá khôn ngoan, kín kẽ về mặt pháp lý. Thế nhưng, lúc này ý thức cộng đồng của người Singapore lại cứu cho họ một bàn thua ngoạn mục. Chẳng pháp luật nào quy định người Singapore phải quyên góp tiền để cứu vãn hình ảnh đất nước mình. Điều đó hoàn toàn xuất phát từ nhận thức cá nhân của họ.

Một câu chuyện khác liên quan đến cá nhân tôi. Tôi từng đãng trí để quên hộp đồ chơi mới tinh, mua cho con ở công viên gần nhà tại Australia trong hơn 2 giờ đồng hồ. Khi tôi sực nhớ ra, quay lại tìm thì nó vẫn ngay ngắn ở đúng chỗ tôi để quên. Rõ ràng, cũng chẳng luật pháp nào quy định cụ thể trường hợp này. Nhưng lòng tự trọng đã khiến người Australia không lấy thứ không phải của mình và biết là của người khác bỏ quên, chứ không phải vứt đi (do nó còn nguyên hộp chưa bóc).

Victor Hugo có một câu danh ngôn: “Với nhân dân, quyền lực duy nhất là pháp luật; với cá nhân, quyền lực duy nhất là lương tâm”. Lương tâm có thể coi là một thứ pháp luật với riêng bản thân mỗi chúng ta. Ngay cả khi hệ thống pháp luật, xã hội chưa hoàn chỉnh thì từng cá thể nếu thực sự muốn, vẫn có thể cư xử một cách văn minh, có trách nhiệm theo đúng lương tâm mình. Tôi chắc chắn rằng người Singapore, người Australia hay bất kỳ quốc gia nào khác cũng không học nhiều bài học đạo đức về lòng tự trọng, tính thật thà, tinh thần thượng tôn pháp luật, ý thức cộng đồng... hơn chúng ta. Nhưng khi chúng ta không thể hành xử mẫu mực giống họ, thì cái chính là chúng ta không vượt qua được bản thân mình mà thôi, chứ không phải lỗi của pháp luật.

Ai đó đã nói “cách bạn nhìn quyết định cuộc sống của bạn”. Thật dễ dàng để đổ lỗi cho pháp luật, cho nhà quản lý. Chỉ có điều, đó đều là những thứ mà cá nhân bạn rất khó để thay đổi. Nếu nhìn theo cách đó, có lẽ cuộc sống của chúng ta sẽ mãi giẫm chân tại chỗ, trong cái vòng quay hỗn loạn ấy. Thế nên, thay vì tặc lưỡi cho rằng những sự tùy tiện, sai phạm của bản thân trong cuộc sống là do cơ chế, do xã hội, do thứ trời ơi đất hỡi nào đó; sẽ tốt hơn nếu chính chúng ta tự ý thức thay đổi mình.

Cá nhân hành động thế nào cho văn minh, giúp xã hội tiến lên là chuyện khó hơn chỉ trích, đổ lỗi và chẳng làm gì... rất nhiều!

Phan Tất Đức

8 thg 11, 2014

- Thứ Bảy, tháng 11 08, 2014 -    No comments
Trẻ em cần được hình thành nhân cách ngay từ nhỏ, vậy mà hiện nay, không ít học sinh cấp một đã được “luyện” nói dối khi đến trường.
Học sinh được giáo viên luyện nói dối từ cấp 1
Tôi có đứa cháu nhỏ học lớp 4 một trường tiểu học tại quận Đống Đa, Hà Nội. Cứ mỗi dịp thi cử, kiểm tra, cháu lại “thì thầm” nhờ bà thắp hương hộ. Vặn hỏi, cháu mới cho hay là để gặp may mắn hơn trong lúc làm bài. “Cô giáo cháu nói, lúc kiểm tra phải để ý, nếu chép bài phải khéo để không để có giáo khác, hay giám thị hành lang phát hiện”.

Và cháu cũng cho hay, trước mỗi lần thi cử, cô giáo đều gọi điện trước cho các bạn trong lớp đến học thêm. Những buổi này, chúng cháu được cô luyện cho các bài tập giống y hệt với bài kiểm tra. Để hôm kiểm tra thật, ai cũng làm được, còn bạn nào quên thì khéo léo giở bài tập ra chép. Tuy nhiên, cô căn dặn chúng cháu không được nói với ai là cô bảo thế.

Kiểm tra lại những bài cháu học, tôi thực sự giật mình khi thấy cháu hổng kiến thức làm toán, những cũng hết sức khâm phục vì đáp án, và các con số tính toán lại rất chuẩn. Bởi lẽ, thay bằng việc nhẩm cửu chương, các cháu sẽ dùng máy tính để làm toán cho nhanh.

Càng giật mình hơn khi cháu thổ lộ, ở lớp các bạn đều làm thế và khi hết học kỳ, cả lớp đều đạt học sinh khá, giỏi. Vậy là, len lỏi trong đầu óc trẻ, đó là cách tính toán, mưu mẹo, máy móc để có thể đạt được điểm cao vượt qua các bài kiểm tra.

Những ngày gần đây, trên mạng xôn xao chuyện một bé trai lớp 3 than phiền với mẹ về cô giáo chủ nhiệm “không dễ thương, dịu dàng, cô hay la mắng các bạn, giọng cô chát chúa đến chói tai”. Cô cũng hay xé vở của học sinh và mỗi lần xé cô lại mắng: “Cứ cái đà này, phòng giáo dục mà xuống chấm thi “Vở sạch chữ đẹp” thì các cô, các cậu lớp này rớt đầu tiên”. Thế nên các bạn trong lớp không thích cô chút nào, vì cô không thương trẻ. “Mới hôm qua, cô la tụi con và mắng bạn H. dốt trong học tập. Vậy mà khi mẹ bạn H. đến đón, cô cười khen bạn H. vì nhà bạn H. rất giàu, thường hay tặng quà cho cô”.

Khi phụ huynh này có ý định gặp cô giáo chủ nhiệm để góp ý thì ngày hôm sau cô cho cả lớp “Viết những suy nghĩ, cảm nhận của em về cô giáo chủ nhiệm”. Và thật bất ngờ khi bài viết của bé trai là những lời ca ngợi về cô giáo: “cô có giọng nói như chim hót. Mỗi lần cô giảng bài là chúng em chăm chú lắng nghe như nuốt từng lời. Cô rất dịu dàng với chúng em, quan tâm rất kỹ đến mọi hoạt động của chúng em... Cô như một người mẹ hiền ở trường tiểu học...”.

Đọc bài văn, vị phụ huynh thấy lạnh hết sống lưng. Đến tối, lựa lời hỏi con, cậu chàng tỉnh bơ nói: “Thì con phải viết như thế để yên ổn học hết năm lớp 3 này chứ. Con mà viết như những gì con nói với mẹ thì chắc cô cho con ở lại lớp quá”. Một đứa bé 8 tuổi đã biết phải nói dối để được lợi cho bản thân mình, đó là điều rất đáng lo lắng.

Có thể thấy, trong nhà trường căn bệnh thành tích đang mọc rễ, lan tỏa. Thầy cô mong trò của mình ngoan, học giỏi để chứng tỏ thầy cô dạy giỏi. Đây là căn cứ để thầy cô được khen thưởng, cuối năm được bầu lao động tiên tiến, cao hơn nữa nhiều năm dạy giỏi sẽ được phong là thầy giáo ưu tú. Và trên nữa là cái mốc để trường đạt chuẩn của ngành giáo dục. Thế nhưng, mốc son hào nhoáng ấy lại dễ làm hỏng nhân cách của thế hệ trẻ.

Theo ĐẤT VIỆT ONLINE